Als je slim bent, luister je goed

Als je slim bent, luister je goed

Je wilt als leidinggevende de beste informatie hebben waarop je besluiten baseert toch? Managementinformatie is belangrijk. We besteden er geld en tijd aan. Huren er mensen voor in. Niet alleen slim, maar ook noodzakelijk om je informatie op orde te hebben. Ik stel je voor aan nog een slimme, vaak onderschatte, maar o zo effectieve tool: je luistervaardigheid.

Wat is luisteren eigenlijk?

Zwijgen, een ander uit laten praten, horen wat iemand zegt? Zeker. Ook. Maar er is meer.

Actief en goed luisteren is kunst en kunde. Het is een vaardigheid die niet alleen je oren, maar ook je ogen, je cognitieve vaardigheden en je gutfeeling nodig heeft. Want wat er gezegd wordt is maar een fractie van de boodschap. Goed luisteren is dus eigenlijk vooral goed waarnemen. Achter de schermen kunnen kijken. Wat is de echte boodschap?

Naast goed waarnemen zijn vervolgstappen net zo belangrijk. Het luisteren dat voor leiderschap onmisbaar is, is te vergelijken met het ausculteren van een arts. Hij of zij luistert goed, onderzoekt of zijn inschatting correct is, stelt een diagnose en koppelt daaraan passend handelen. Een viertrapsraket dus:

  • Luisteren
  • Verifiëren
  • Diagnosticeren
  • Handelen

Helaas is waarnaar je op zoek bent in het menselijke verkeer, vaak minder concreet en tastbaar dan de financiële managementinformatie die je tot je beschikking hebt voor je besluitvorming. Het vraagt zogenaamde soft skills. En die zijn voor menig leidinggevende moeilijker dan de hard skills. Toch verdienen ze aandacht en krijgen ze dat ook toenemend in beroepscodes, leiderschapstrainingen, verandertrajecten enzovoort.

Waarom is dit soort luisteren belangrijk?

Je plannen met je organisatie worden pas concreet als je medewerkers er handen en voeten aan geven. Afspraken komen pas tot leven als ze in praktijk worden nagekomen. Ethiek is slechts een theoretisch concept als niemand het concreet omzet in gedrag. De Nederlandse Bank heeft het in een van haar onderzoeken over de ‘werking’. Daarmee doelen ze op die omzetting van waarden en afspraken in de praktijk. We praten dan over gedrag. Gedrag wordt bepaald door vele factoren. Beïnvloeding van gedrag is niet voor niets hot. Er zijn boeken vol over de psychologie van het leiderschap. Luisteren in de actieve betekenis als hierboven genoemd is onderdeel daarvan.

Het belang ervan zit in de volgende zaken:

  • Luisteren levert belangrijke informatie op. Niet alleen feitelijke, maar ook gedragsmatige. Waarom doet iemand zoals hij of zij doet? Waarom gaat iemand in de weerstand? Waar zitten de knelpunten waardoor afspraken niet worden nageleefd?
  • Luisteren beantwoordt aan een van de belangrijkste behoeften van ons ras: erkenning, gehoord worden.
  • Luisteren creëert verbinding. En verbinding is de weg waarlangs de inhoud gaat. Dus als je inhoud wilt overbrengen, moet je zorgen dat de verbinding beschikbaar is waarlangs deze moet gaan.

Wat gebeurt er als je niet goed luistert?

  • Je loopt een groot risico dat je belangrijke informatie mist waardoor je aansturing niet effectief of zelfs niet correct kan zijn.
  • De kans dat mensen met je mee willen trekken wordt aanzienlijk verkleind. Waarom zou je meetrekken met iemand die er geen blijk van geeft jou te erkennen of slim genoeg is even goed naar je te luisteren? Je niet begrepen voelen is een afhaker van de bovenste plank.
  • In het verlengde daarvan: de kans dat er verbinding ontstaat is gering waardoor je met al je inhoudelijke aansturing een veel zwaardere job hebt. Je drinkt ook geen cola door een verstopt rietje toch? Aansturen zonder verbinding is net zo kansloos.

‘Ik moet doelen halen. Dan kan ik toch niet naar iedereen gaan luisteren? Dan waaien we alle kanten op.’

Luisteren staat niet gelijk aan het vervullen van wensenlijstjes, met alle winden meewaaien en people pleaser numero uno worden.

Luisteren betekent goede informatie achterhalen. Het betekent goed analyseren wat er nodig is om drempels weg te halen die gewenst gedrag in de weg staan. Het betekent verbinding maken waardoor mensen jou ook beter begrijpen. Het betekent krediet opbouwen waardoor mensen ook eerder geneigd zijn naar jou te luisteren. Luisteren is essentieel voor goede communicatie. Effectief leiderschap kan niet zonder.

Tips voor effectief luisteren:

  • Skip de defensieve houding.

Maak dingen niet te snel persoonlijk. Trek je iets niet meteen aan als kritiek. Het verhaal van de ander is zijn of haar perspectief. Een defensieve houding is een teken van onzekerheid.

  • Wees nieuwsgierig of op zijn minst belangstellend
  • Denk niet in termen van ‘gezeur’. En als het dat wel is, manage dat dan.
  • Denk niet voor de ander
  • Vraag door
  • Wees geen kliko. Je hoeft niet alles serieus te nemen. Je laat een constructieve houding zien en verwacht dat ook van een ander.
  • Als je geluisterd hebt, check dan samenvattend of je het goed begrepen hebt.
  • Koppel aan je samenvatting een conclusie en eventuele afspraken over te nemen stappen
  • Zet de ander ook zelf aan het werk. Neem niet alles op je bord.

Tot slot:

Goed communiceren wordt wel omschreven als zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten. Helemaal begrijpen doen we elkaar nooit. Beter communiceren kan wel. Dat is niet alleen prettig, het levert vaak concrete winst op, scheelt een hoop gedoe en werkt een stuk soepeler. Hoe leuk is dat?

Auteur: Marinka Lipsius

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *